We dachten na over een plek voor ons als stadsgezelschap, wat dat was, wat het moest zijn, de plek van het gezelschap van de toekomst. Dachten na en droomden over wat het is om theater te maken en hoe we dat vandaag, hier, nu, in Utrecht wilden gaan doen. We maakten voorstellingen en verbonden ons meer en meer met de stad, met het land, met de wereld. 

Maar we wilden dieper wortelschieten, hier, in ons Utrecht. Meer stemmen tegelijkertijd de ruimte geven om voorstellingen te maken, te onderzoeken, meer gesprekken te voeren, niet alleen met elkaar maar ook met het publiek, met de stad, met jullie.

Nog geen jaar geleden schreef de gemeente de call uit voor dit gebouw. Terwijl we nog rouwden om het eindigen van Het Huis, die hier was gehuisvest, maar wegens het beëindigen van de subsidie stopte, voelden we bij die call dat dit adres, de Boorstraat 107, deze nieuwe plek zou kunnen gaan zijn.  

Een plek waar verhalen samen komen, waar belevingswerelden elkaar ontmoeten, waar gedachten kunnen botsen en elkaar kunnen scherpen, waar verschillende voorstellen gedaan worden, voor hoe je ook naar de wereld kunt kijken. Waar voorstellingen gemaakt en gespeeld kunnen worden. En waar de voorkant (het podium) en de achterkant (alle processen er naartoe en de organisatie eromheen) in één plek huizen en samen één verhaal vertellen.

In 20 dagen schreven we een plan, uit het hart geschreven, met het verhaal van ons gezelschap en de droom voor deze plek. Bondgenoten - culturele instellingen hier in Utrecht schreven fantastische brieven om ons kracht bij te zetten. En samen sprongen we.

Een paar weken later kregen we de JA en een paar maanden later – in maart - tekende ik op een maandagochtend het contract. Een paar uur later kregen we de sleutel van dit gebouw.  

Toen begonnen we te ontdekken wat deze plek is, hoe de plek werkt, hoe de plek ademt, we leerden kieren en gaten kennen, merkten wat het doet en niet doet, en begonnen op een gegeven moment haar langzaam vorm te geven.

Dit gebouw kent vele geschiedenissen. Het was ooit een school en vanaf de jaren 90 waren er vele theatergezelschappen, festivals en instellingen die het – soms alleen met een voorstelling, soms met een festival en soms vele jaren met hun hele werking – bewoonden.  

Ook ons gezelschap, Theater Utrecht, kenden door de tijd heen vele gedaantes. Het was ooit De Paardenkathedraal, werd de Utrechtse Spelen en toen Theater Utrecht. Ook Theater Utrecht heeft geschiedenis.

En al deze geschiedenissen, we nemen ze mee. Ze zitten in ons. Al deze geschiedenissen – van de instellingen, van de stenen, van de mensen, van ons, van jullie – vormen ons, en we staan op die schouders. Bouwen daarmee door naar wat wij dromen dat het nu moet zijn. In deze tijd. 

Er is een prachtige quote van de Turkse dichter Nazim Hikmet:

Wij voelden; dit huis was er al, is er al, maar nu met een nieuw verhaal. We hebben het geërfd. Nu gaan we het samen bouwen. En er samen voor zorgen. 

Zo hebben we de muren aangeraakt en ze geverfd. We hebben gele tegels, planten, stoelen, kleden, banken, Kiem Café met fantastisch heerlijk eten, mensen, kunst, toegevoegd. We zijn de buurt gaan ontmoeten, we zijn theater gaan maken, we zijn gesprekken gaan voeren.  We zijn gaan uitvinden, uitproberen hoe we willen dat iets werkt.

En in dat alles wilden we dat zorg, of care, centraal staat. Dat dat niet (alleen) het onderwerp van een programma is, of iets dat we erbij doen. Maar dat zorg, zorg voor elkaar, zorg voor de ander, zorg voor jezelf, voor het huis, voor de omgeving, voor de wereld, het startpunt is. Dat zorg het werk is.  

In het denken hierover kwamen we in gesprek met Goldendean. Die dit prachtige kunstwerk maakte. En wat ons dagelijks hier in het centrum van het huis herinnert aan zorg, aan care, aan zachtheid.  

Goldendean maakt opblaasbare kunstwerken. Het fantastische aan opblaasdingen, volgens Goldendean, is dat het ingewikkelde en moeilijke dingen op een speelse manier kan neerzetten en dat het ons de kans geeft deze dingen met de nieuwsgierigheid van een kind te benaderen.  

Goldendean vertelde ons: “Iedereen die nare dingen meemaakt of ziet, wil zichzelf beschermen. Kan verharden, om al het moeilijke buiten te houden. Kan een pantser willen creëren zodat niets je kan raken. Staying soft, zacht blijven, betekent dat je het jezelf toestaat om kwetsbaar te zijn, om je emoties te omarmen. Om te erkennen dat je verdrietig, boos, gefrustreerd bent. Dat je daarvoor steun mag vragen als je dat nodig hebt.”

“Als je zacht blijft, kun je verbinden met jezelf en meeleven met anderen, wat kan helpen om sterkere relaties te bouwen en een groter gevoel van gemeenschap te creëren. Het zorgt ervoor dat je open kan staan, voor nieuwe ervaringen en mogelijkheden, in een wereld die constant veranderd.”

Mensen, zei Goldendean, zijn heel zeker van hun eigen overtuigingen totdat ze uitgedaagd worden om te veranderen. Het werk wat ik maak, plaats ik op deze plek van ongemak, om ervaringen te creëren die zowel uitdagend als bevestigend zijn.  

De werken van Goldendean nemen overtuigd ruimte in, ze aarzelen niet, ze zijn net iets te groot voor waar het is geplaatst en het is tegelijkertijd zacht, zodat je het wil aanraken.

StaySoft is radicale zachtheid als daad van verzet tegen de hardheid van alle dag. Zachtheid om elkaar te ontmoeten en al het moeilijke, gecompliceerde onvoorwaardelijk aan te gaan. En die ruimte overtuigd in te nemen.

Een huis bestaat uit stenen, uit verhalen, uit geschiedenissen, maar vooral uit mensen. Hier en nu. Een huis ben je nooit alleen. Samen zijn we de beweging. Samen maken wij dit huis. Dat begint met een paar mensen, die dromen, die beginnen, mensen van Theater Utrecht, - jullie zijn fantastisch, en dan groeit het, dan leeft het.  

Dus ik toast met jullie op het huis wat we samenbouwen en op de ruimte voor de harde, moeilijke, ingewikkelde dingen die we met radicale zachtheid overtuigd innemen.  

“Stay Soft”