Terwijl Theater Utrecht het nieuwe theaterjaar aftrapt vanuit een wit sneeuwlandschap, schrijf ik dit bericht aan jullie, ons publiek. Deze week lopen we allemaal noodgedwongen door ijs en sneeuw een stapje langzamer. De wereld is vertraagd – maar juist daardoor ontstaat ook ruimte om vol verwondering om ons heen te kijken en zacht naar elkaar te blijven. Stay Soft, zoals het reusachtige opblaasbare kunstwerk van Goldendean in ons trapgat zo treffend zegt. Een motto dat we in 2025 samen omarmden, en dat we ook in 2026 vol overtuiging meenemen. 

Afgelopen jaar bereikten we meer bezoekers dan ooit; we speelden voorstellingen in de klas, op festivals, in grote en kleine theaters en ook internationaal drukten we onze stempel.

Terwijl wereldwijd het recht op zelfbeschikking van mensen met een baarmoeder opnieuw ter discussie stond, trok Battlefield of Dreams van Floor Houwink ten Cate langs de theaters om verschillende perspectieven op het wel of niet mogen, kunnen of willen krijgen van kinderen te bespreken. In HARDKOOR van Naomi Velissariou dompelden we ons via een louterende muzikale ervaring onder in de voelbare druk van het alleenstaande moederschap, en hoe je als vrouw in een burn-out terecht komt door alle maatschappelijke verwachtingen. Zowel Naomi Velissariou als maker Jaha Koo, die met zijn Haribo Kimchi een innemende en meeslepende culinaire en muzikale performance maakte over je thuis voelen in een land waar je niet geworteld bent, ontvingen voor hun werk een nominatie voor de VSCD Mime/Performance Prijs.  

Carolina Bianchi liet het publiek opnieuw sprakeloos achter tijdens het Holland Festival toen zij in ‘The Brotherhood’ de mannelijke codes onder de loep nam die het geweld op vrouwen in stand houden en won in 2025 de Gieskes – Strijbis podiumprijs. Cherish Menzo maakte samen met Theater Utrecht FRANK dat na het DARKMATTER het sluitstuk vormde van de alom geprezen trilogie waarin het zwarte lichaam centraal staat. Regisseur Casper VandePutte en Savannah Wolin sloegen samen met DOX en The Gang is Beautiful de handen ineen om het verhaal van de zestienjarige Salome in jeugd detentie te vertellen in de jongerenvoorstelling Confrontaties, dat is gebaseerd op het gelijknamige boek van Simone Atangana Bekono.  

Zowel Battlefield of Dreams als The Brotherhood waren terug te zien in de jaarlijstjes van ‘beste voorstelling van het jaar’ van het NRC en de Theaterkrant. The Brotherhood eindigde in het NRC zelfs op de eerste plaats. Ook Brabo Leone, de muzikale soloshow van Sarah Janneh in de regie van Floor Houwink ten Cate, die wij dit jaar samen met NITE en de MusicalMakers produceerden, ontbrak op geen enkele lijst.  

Een andere mijlpaal was de verhuizing van Theater Utrecht naar het nieuwe ‘huis’ aan de Boorstraat in Utrecht. Ons eigen ‘Centre for Performing Arts’ midden in Utrecht, waar we de deuren open hebben gezet voor (jonge)makers, samenwerkingspartners, buurtbewoners en publiek. Met ruimte voor exposities van talentvolle kunstenaars, zoals de internationale maker Claire Cunningham die we samen met het What You See Festival uitnodigden om nieuwe perspectieven op ‘crip theory’ met ons te delen. Ook ontwikkelen we een eigen programmalijn ‘in huis’ waarin gesprekken, debat en kunst elkaar kruizen. Zoals te zien was bij ‘What the f*ck is fair’, een avond over eerlijke beloningen in onze sector.

En nu staan we aan het begin van 2026. En bouwen we door. We zetten op het podium wat op andere plekken onzichtbaar wordt gemaakt, we gooien ons huis open waar op andere plekken juist deuren en grenzen dicht worden gegooid. We beginnen het jaar o.a. met SEXODUS van Naomi Velissariou in samenwerking met Urland, Bregje Hofstede en Nicole Beutler, dat op het O. Festival in première gaat. Floor Houwink ten Cate maakt THE SCREAM over ongelijkheid in pijnbeleving en genot bij vrouwen en genderqueers, terwijl Jaha Koo de eerste voorbereidingen treft voor zijn nieuwe voorstelling: Born to be K to be Pop. Casper Vandeputte duikt samen met professionele acteurs en patiënten uit de tbs-kliniek de zaal in om Woyzeck te maken en Carolina Bianchi gaat in première met het derde deel van haar Trilogia Cadela Força.

Wij kijken ernaar uit.

“Als theater creëren we – compleet tegen de tijdsgeest in – elke avond een gemeenschap, waarin een samen is en een nieuwe wereld wordt voorgesteld. Een wereld die laat zien dat het ook anders kan. Dat niets vanzelfsprekend is en dat hoe het is, altijd een keuze is. De kunsten zullen er altijd zijn en het is aan ons deze ruimte te allen tijde opnieuw neer te zetten.”

En dat gaan we doen, dat blijven we doen. Samen met jou. Want het is aan ons.